وبلاگ
سگ هاسکی؛ خصوصیات، نگهداری در ایران، بیماریها و قیمت
چشمهای آبی نافذ، صورت گرگمانند، موهای پرپشت و آن زوزههای معروف؛ سگ هاسکی از آن نژادهایی است که با یک نگاه دل هر کسی را میبرد. هاسکیها در سالهای اخیر به لطف فیلمها و شبکههای اجتماعی در ایران هم طرفداران زیادی پیدا کردهاند، اما کمتر کسی میداند که این سگ زیبا برای زندگی در سرمای منفی پنجاه درجه سیبری و دویدن کیلومترها روی برف پرورش یافته است و نگهداری از او در شرایط آبوهوایی و زندگی آپارتمانی ایران چالشهای خاص خودش را دارد.
اگر عاشق هاسکی هستید و به نگهداری از یکی از آنها فکر میکنید، این مقاله از مجله روتی پت کمک میکند با چشمانی باز تصمیم بگیرید. در ادامه درباره تاریخچه، ویژگیهای ظاهری و اخلاقی، نیازهای نگهداری، مراقبت در گرمای تابستان، تغذیه، بیماریهای شایع و نکات خرید سگ هاسکی صحبت میکنیم.
تاریخچه سگ هاسکی سیبری
هاسکی سیبری توسط قوم چوکچی در شمال شرقی سیبری پرورش داده شد؛ مردمانی که برای جابهجایی در مسافتهای طولانی و سرمای طاقتفرسا به سگهایی سبک، پراستقامت و کمخوراک نیاز داشتند. هاسکیها در اوایل قرن بیستم به آلاسکا برده شدند و در مسابقات سورتمهرانی شهرت پیدا کردند. معروفترین داستان آنها به زمستان ۱۹۲۵ برمیگردد، وقتی تیمهای سورتمهکش هاسکی داروی ضد دیفتری را در یک رله نفسگیر به شهر نوم رساندند و جان بسیاری از کودکان را نجات دادند؛ داستانی که سگهایی مثل بالتو و توگو را به قهرمانان ملی آمریکا تبدیل کرد.

عکس: user:Przykuta, corrected by Pharaoh Hound / Wikimedia Commons (CC BY 2.5)
ویژگیهای ظاهری هاسکی
هاسکی سیبری سگی با جثه متوسط، بدنی ورزیده و سبک و حرکاتی روان و بیزحمت است. قد نرها معمولا بین ۵۳ تا ۶۰ سانتیمتر و وزنشان بین ۲۰ تا ۲۷ کیلوگرم است و مادهها کمی کوچکتر و سبکتر هستند. گوشهای مثلثی ایستاده، دم پرپشت شبیه روباه و ماسک صورت از ویژگیهای مشخص این نژاد است.
چشمهای هاسکی میتواند آبی، قهوهای، کهربایی یا حتی دو رنگ متفاوت باشد؛ به این حالت که یک چشم آبی و دیگری قهوهای است «هتروکرومیا» میگویند و در هاسکیها بسیار رایج است. موهای این نژاد دولایه است؛ لایه زیرین نرم و متراکم برای عایقبندی و لایه رویی بلندتر برای محافظت. هاسکی در رنگهای سیاه و سفید، خاکستری و سفید، قرمز مسی و سفید، و حتی سفید کامل دیده میشود.
بعضیها هاسکی را با آلاسکان مالاموت اشتباه میگیرند. مالاموت جثهای بسیار بزرگتر و سنگینتر دارد و برای کشیدن بارهای سنگین پرورش یافته، در حالی که هاسکی سبکتر و سریعتر است. همچنین «هاسکی کوچک» یا مینی هاسکی نژاد رسمی نیست و معمولا منظور از آن، نژاد آلاسکان کلی کای یا هاسکیهای کوچکجثه است.
اخلاق و رفتار سگ هاسکی
هاسکی سگی بسیار اجتماعی، شاد، دوستانه و پرانرژی است که عاشق بودن در کنار آدمها و سگهای دیگر است. همین دوستانه بودن باعث میشود هاسکی اصلا سگ نگهبان خوبی نباشد؛ او احتمالا به جای پارس کردن برای غریبهها، با دم تکاندادن به استقبالشان میرود. هاسکیها کمتر پارس میکنند، اما به جای آن زوزه میکشند و با صداهای عجیب و بامزهشان با شما «حرف» میزنند.
این نژاد باهوش اما مستقل و گاهی لجباز است و همیشه دلیلی برای اطاعت از شما نمیبیند. هاسکیها در فرار کردن استادند؛ میتوانند از روی دیوار بپرند، زیر حصار را بکنند یا از یک در نیمهباز بیرون بزنند. غریزه شکار قویشان هم باعث میشود گاهی دنبال گربهها و حیوانات کوچک بدوند، پس هیچوقت آنها را بدون قلاده در فضای باز رها نکنید.

عکس: Markus Trienke / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)
نگهداری از هاسکی در ایران
مهمترین نکته در نگهداری هاسکی، نیاز بسیار زیاد او به فعالیت است. هاسکی برای دویدن ساخته شده و به طور معمول روزانه دستکم یک تا دو ساعت فعالیت بدنی جدی مثل پیادهروی طولانی، دویدن یا بازیهای پرتحرک نیاز دارد. هاسکیای که انرژیاش تخلیه نشود، خیلی زود حوصلهاش سر میرود و این بیحوصلگی را به شکل جویدن مبل، کندن گلدانها و زوزههای طولانی نشان میدهد. اگر وقت کافی برای پیادهروی ندارید، ایدههای مقاله تخلیه انرژی سگ در خانه میتواند کمکتان کند، اما جایگزین فعالیت بیرون از خانه نیست.
به همین دلیل، نگهداری هاسکی در آپارتمانهای کوچک توصیه نمیشود، مگر اینکه صاحبش فردی بسیار فعال باشد و هر روز وقت زیادی برای بیرون بردن سگ بگذارد. خانههای ویلایی با حیاط امن و حصار بلند، انتخاب مناسبتری برای این نژاد هستند.
مراقبت از هاسکی در گرمای تابستان
گرما بزرگترین چالش نگهداری هاسکی در بیشتر شهرهای ایران است. در روزهای گرم، هاسکی را در ساعات خنک صبح زود یا شب بیرون ببرید، همیشه آب خنک و سایه در دسترسش بگذارید و در خانه جای خنکی مثل کف سرامیکی یا اتاق مجهز به کولر برایش فراهم کنید. علائمی مثل لهله زدن شدید، بیحالی، آب ریزش دهان و قرمزی لثهها میتواند نشانه گرمازدگی باشد که یک وضعیت اورژانسی است.
یک اشتباه رایج این است که صاحبان هاسکی در تابستان موهای سگ را از ته میتراشند. در حالی که موی دولایه هاسکی مثل عایق عمل میکند و او را از گرمای مستقیم و آفتابسوختگی هم محافظت میکند. به جای تراشیدن، موهای مرده را با برس مرتب جدا کنید تا جریان هوا در پوشش مو بهتر شود.
ریزش مو و آرایش هاسکی
هاسکی در طول سال به طور متوسط مو میریزد، اما دو بار در سال، معمولا در بهار و پاییز، لایه زیرین مویش را به طور کامل عوض میکند که به آن «ریزش فصلی» میگویند. در این دوره حجم موهای ریخته شده واقعا شگفتانگیز است و باید هر روز با برس مخصوص لایه زیرین (آندرکوت) موهای سگ را برس بکشید. خبر خوب این است که هاسکیها سگهای بسیار تمیزی هستند، بوی بدن کمی دارند و به حمام کردن مکرر نیاز ندارند.
تغذیه سگ هاسکی
هاسکیها برخلاف جثه و انرژیشان، به نسبت نژادهای هماندازه غذای کمتری میخورند؛ این ویژگی از اجدادشان به ارث رسیده که با جیره کم کیلومترها سورتمه میکشیدند. غذای خشک باکیفیت با پروتئین حیوانی بالا و چربی متوسط برای این نژاد مناسب است. مقدار غذا را بر اساس سن، وزن و میزان فعالیت تنظیم کنید و از دادن غذای زیاد به هاسکیهایی که کمتر فعالیت دارند خودداری کنید. برای انتخاب غذای مناسب، مقاله بهترین غذای خشک سگ را بخوانید.
بیماریهای شایع سگ هاسکی
هاسکی سیبری به طور کلی نژادی سالم و مقاوم است و معمولا بین ۱۲ تا ۱۵ سال عمر میکند. با این حال، برخی بیماریها در این نژاد شایعتر است: بیماریهای چشمی مثل آب مروارید ارثی، آتروفی پیشرونده شبکیه و دیستروفی قرنیه که معاینه سالانه چشم را ضروری میکند؛ دیسپلازی مفصل ران که در والدین باید بررسی شده باشد؛ کمکاری تیروئید؛ و درماتوز پاسخدهنده به روی که به شکل ریزش مو و پوستهریزی اطراف چشمها و پوزه دیده میشود. برای تقویت سلامت عمومی سگ هم مقاله تقویت سیستم ایمنی سگ را از دست ندهید.
آموزش سگ هاسکی
آموزش هاسکی به صبر و خلاقیت نیاز دارد، چون این سگ باهوش خیلی زود از تمرینهای تکراری خسته میشود. جلسات آموزشی را کوتاه، متنوع و همراه با تشویق و خوراکی نگه دارید و از همان تولگی آموزش فرمان «بیا» را جدی بگیرید. اجتماعیسازی زودهنگام با آدمها و حیوانات مختلف هم کمک میکند هاسکی به سگی آرام و قابل کنترل تبدیل شود. اصول پایه آموزش را در مقاله ۷ نکته طلایی تربیت سگ توضیح دادهایم.
نکات خرید و قیمت سگ هاسکی
قیمت هاسکی در ایران به اصالت و شناسنامه، رنگ چشم (چشم آبی یا دو رنگ معمولا گرانتر است)، رنگ مو، سن توله، سلامت والدین و واکسیناسیون بستگی دارد. قبل از خرید، والدین توله را ببینید، از پرورشدهنده درباره سابقه بیماریهای چشمی و مفصلی بپرسید و از خرید تولههایی که شرایط نگهداری نامناسبی داشتهاند پرهیز کنید. و مهمتر از همه، قبل از خرید صادقانه از خودتان بپرسید که آیا زمان، فضا و شرایط آبوهوایی مناسب برای یک هاسکی شاد و سالم را دارید یا نه.
سوالات متداول درباره سگ هاسکی
آیا هاسکی برای آپارتمان مناسب است؟
هاسکی به خاطر نیاز بسیار زیاد به فعالیت و حساسیت به گرما، برای آپارتمانهای کوچک توصیه نمیشود، مگر اینکه صاحبش هر روز چند ساعت وقت برای فعالیت او بگذارد.
عمر سگ هاسکی چقدر است؟
هاسکی سیبری به طور معمول بین ۱۲ تا ۱۵ سال عمر میکند.
آیا میتوان موی هاسکی را در تابستان تراشید؟
خیر. موی دولایه هاسکی مانند عایق او را از گرما و آفتاب محافظت میکند و تراشیدن آن میتواند باعث آفتابسوختگی و مشکلات پوستی شود. بهتر است موهای مرده را با برس جدا کنید.
آیا هاسکی سگ نگهبان خوبی است؟
خیر. هاسکیها بسیار دوستانه و اجتماعی هستند و معمولا با غریبهها هم مهربانانه رفتار میکنند، به همین دلیل سگ نگهبان مناسبی نیستند.
جمعبندی
هاسکی سیبری سگی زیبا، مهربان و پر از انرژی است که برای صاحبان فعال و ماجراجو میتواند بهترین دوست دنیا باشد. اما نیاز زیاد به فعالیت، حساسیت به گرما، ریزش موی فصلی و روحیه مستقلش باعث میشود نگهداری از او برای هر کسی مناسب نباشد. اگر آماده این مسئولیتها هستید، هاسکی با وفاداری و شادی بیپایانش جبران خواهد کرد.
شما تجربه نگهداری هاسکی در ایران را دارید؟ از چالشها و لحظههای شیرینش برای ما بنویسید.
عکس شاخص: Isiwal / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)